Nieuw: het Reuvensfonds

De Stichting Reuvens ondersteunt initiatieven die een meerwaarde hebben voor de archeologische gemeenschap. Lees meer.

facebook twitter

Donderdag 15 november

09.00 - 10.00 Ontvangst en inschrijving
10.00 - 10.10 Welkomstwoord namens Stichting Reuvens
10.10 - 10.15 Introductie op het programma namens de Programmacommissie
10.15 - 11.00
30ᵉ C.J.C. Reuvenslezing (Engelstalig)
30ᵉ C.J.C. Reuvenslezing (Engelstalig)
Mark Knight, Cambridge Archaeological Unit
De Reuvensspreker van dit jaar leidde de opgravingen op de iconische Must Farm-site in de Fenlands van East Anglia. Wie heeft er niet van gehoord?
Mark Knight, uitgeroepen tot Archaeologist for the Year 2017 bij de Current Archaeology Awards, gaat in op de spectaculaire ontdekkingen. Of, in zijn eigen woorden: The presentation will outline the investigations of the extraordinarily well-preserved Must Farm pile-dwelling settlement found at Whittlesey, Cambridgeshire, UK.
Detailing the site's architecture and material intensity, the talk will describe the contextual and environmental setting of this short-lived settlement. Prominent to the interpretation, are a 'dynamic' set of circumstances that ensured the site's enhanced preservation. Specifically, the settlement was built, occupied and then destroyed by fire in remarkably quick succession. As a consequence, the small fen river that the settlement was built over very soon became a waterlogged burial environment for its fallen superstructure and contents.
The site's brevity and manner of destruction contributed to the coherent nature of its architectural and material remains. It also amplified the magnitude of its material remains by introducing a definitive temporal limit to the spatial patterning. It is perhaps this quality, above all others, that makes the site exceptional, in that it allows us to fully comprehend the scale of occupation, and with this, the use and flow of things in a Late Bronze Age domestic setting.
11.00 - 11.30 Koffiepauze en informatiemarkt
11.30 - 12.45 Sessies blok 1
Noodzaak of onzin; verwachtingen en onderzoek van diepe archeologie
Noodzaak of onzin; verwachtingen en onderzoek van diepe archeologie
organisator: Bjørn Smit, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
voorzitter: Eelco Rensink, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

pijler: wetenschap, veld
Voor een goede omgang met erfgoed is het relevant een inschatting te maken van (behoudenswaardige) archeologische resten in de bodem. Het is daarom van belang om in te kunnen schatten hoe diep dergelijke resten liggen, teneinde vast te stellen of ze bedreigd worden door ingrepen. Deze sessie heeft als doel de noodzaak en (on)mogelijkheden van vervaardiging en gebruik van verwachtingskaarten voor diep gelegen archeologische resten en de mogelijkheden van onderzoek van dergelijke resten te bediscussiëren.
  • Bjørn Smit, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Verwachtingen op diepte: introductie en toelichting op het thema
  • Maarten Groenendijk, gemeente Gouda/VU Amsterdam: Korte reactie op thema vanuit eigen werkzaamheden
  • Carla Soonius, Archeologie West-Friesland: Korte reactie op thema vanuit eigen werkzaamheden
  • Tim de Ridder, gemeente Vlaardingen: Korte reactie op thema vanuit eigen werkzaamheden
  • Petra Kloosterman, Kloosterman Advies: Korte reactie op thema vanuit eigen werkzaamheden
  • Astrid Schoonhoven, Archeologie Rotterdam: Korte reactie op thema vanuit eigen werkzaamheden
Nieuwe messen snijden scherp: kans voor innoverende onderzoeksmethoden
Nieuwe messen snijden scherp: kans voor innoverende onderzoeksmethoden
organisator/voorzitter: Timothy Stikkelorum
pijler: wetenschap, veld
Deze sessie behandelt nieuwe onderzoeksmethoden binnen de archeometrie en bioarcheologie. Onderzoekstechnieken die het dieet bestuderen aan de hand van tandsteen en cariës worden geïntroduceerd, daarnaast wordt de potentie van een nieuwe strategie van X-ray en μCT-imaging voor onderzoek naar ijzer toegelicht. Deze technieken zullen aan de hand van verschillende casestudy's besproken worden, gevolgd door een discussie over de toegevoegde waarde en de haalbaarheid van deze methoden binnen het Nederlandse archeologische veld.
  • Vivian van Heekeren: Tandsteen: de 'nieuwe' tijdcapsule
  • Alette Blom, Laboratory of Human Osteoarchaeology Leiden: Puberteit en pathologie: de osteologie van ontwikkeling
  • Marijke van Kempen, Universiteit Leiden: Tanden poetsen? Onderzoek naar cariësfrequenties in Romeins Londen
The rights and wrongs of human remains
The rights and wrongs of human remains
organisator/voorzitter: Anneleen Van de Water, Het Archeologie Bureau
pijler: wetenschap, publiek
Elke archeoloog wordt ooit geconfronteerd met menselijk skeletmateriaal. Hoe ga je hiermee om? Hoe ver kun je gaan in je onderzoek? Bestuderen als archeologisch object of is een andere (be)handelwijze noodzakelijk? Vragen verschillende skeletouderdommen om een specifieke aanpak? Hoe kan menselijk skeletmateriaal gebruikt of misbruikt worden in andere discussies?
Wat is 'right' en wat is 'wrong'? Deze vraagstukken komen aan bod aan de hand van casestudy's in Nederland, Vlaanderen en Zuid-Afrika, in de archeologie, de forensische wetenschap en bij de berging van oorlogsslachtoffers.
  • Anneleen Van de Water, Het Archeologie Bureau: Ethiek bij menselijke resten: (on)mogelijk?
  • Birgit Berk, Birgit Berk Fysische Antropologie: Is het menselijk? De omgang met botmateriaal in de archeologie
  • Anton Pelser, Anton Pelser Archaeological Consulting: Digging for truth!
  • April Pijpelink, Crina Fysische Antropologie: De verborgen resten van oorlogsslachtoffers
  • Spreker nader aan te kondigen
Perceptie en interpretatie in archeologische reconstructies I
Perceptie en interpretatie in archeologische reconstructies I
organisator: Kelvin Wilson & Daan Raemaekers, Archeologisch illustrator & Rijksuniversiteit Groningen
voorzitter: Kelvin Wilson, Archeologisch illustrator

pijler: publiek, wetenschap
In de verbeelding van het verleden komt de gehanteerde beeldstijl - van sfeervolle impressie tot exacte digitale reconstructie - voort uit de expertise van de beeldmaker: vorm volgt functie. Het verleden zoals velen zich vervolgens voorstellen, is een keuze in perspectief. In deze sessie volgen uit een analyse van de huidige stijlmiddelen, een praktijkvoorbeeld van hoe beeldvorming onderzoek beïnvloedt en een project waarin onderzoekers en beeldmakers hun bevindingen samenbrengen, aanbevelingen hoe in de toekomst het verleden voor te stellen.
  • Kelvin Wilson, Archeologisch illustrator: De scholen van de verbeelding
  • Daan Raemaekers & Yannick de Raaff, Rijksuniversiteit Groningen: Wonen in een dogma
  • Kelvin Wilson, Archeologisch illustrator: Het palet van de wereld
12.45 - 13.45 Lunch en informatiemarkt
13.45 - 15.00 Sessies blok 2
Perceptie en interpretatie in archeologische reconstructies II
Perceptie en interpretatie in archeologische reconstructies II
organisator/voorzitter: Yvonne Lammers-Keijsers & Sasja van der Vaart-Verschoof, Programmacommissie
pijler: publiek, wetenschap
In deze sessie (vervolg van blok 1) wordt een serie voorbeelden van archeologische reconstructies in de praktijk en de daaruit voortkomende inzichten gepresenteerd. Praktijkvoorbeelden als het fysiek reproduceren van de Vlaardingse kano met contemporain ijzertijd-gereedschap, het maken van wetenschappelijke reconstructies van het Romeinse badgebouw in Heerlen en het reconstrueren van Gouda anno 1562 in maquettevorm geven inzicht in perceptie en interpretatie in archeologische reconstructies.
  • Kees Peterse, PANSA: Wetenschappelijke reconstructie Romeins badgebouw Heerlen
  • Henkjan Sprokholt, Gisterra: Wetenschappelijke reconstructie 1:350 van Gouda anno 1562
  • Annemieke Verbaas & Caroline Vermeeren, Stichting LAB/Universiteit Leiden & BIAX Consult: De reconstructie van de ijzertijdkano uit Vlaardingen
Wetland Archaeology: een unieke kans
Wetland Archaeology: een unieke kans
organisator: Timo Vanderhoeven & Eva Kars, EARTH Integrated Archaeology
pijler: wetenschap, veld
Wetland Archaeology is een uniek type archeologie waarbij onderzoek naar met name het paleo-landschap ons nieuwe inzichten kan bieden in het gebruik door de mens, de bewoningsgeschiedenis en klimaatverandering. Maar benutten wij de potentie die dit type archeologie biedt wel ten volle? Gebruiken wij de juiste onderzoeksmethoden en ontwikkelen wij nieuwe? In deze sessie, met vier lezingen door medewerkers van verschillende bedrijven en gemeenten, wordt gekeken naar de onderzoeksmogelijkheden van wetland archaeology. Tevens zal er ruimte zijn voor discussie.
  • Jos de Moor, EARTH Integrated Archaeology: Nederland wetland
  • Wilko van Zijverden, EARTH Integrated Archaeology: Noorderboekert key-site of key-research in een wetland?
  • Tim de Ridder, gemeente Vlaardingen: Informatiebommen uit natte bodem. Voorbeelden uit Vlaardingen
Kwaliteit en bruikbaarheid van Malta-rapporten
Kwaliteit en bruikbaarheid van Malta-rapporten
organisator: Monique Eerden, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
voorzitter: Jos Bazelmans, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

pijler: wetenschap, veld
De kwaliteit en bruikbaarheid van standaard-opgravingsrapporten staan centraal. De kernvraag luidt: in hoeverre kunnen op basis van standaardrapportages synthetiserende verhalen op verschillende schaalniveaus en voor uiteenlopende thema's geschreven worden? De resultaten van een analyse van de ervaringen bij twaalf syntheses, geschreven in het kader van Oogst voor Malta, en aanbevelingen voor het verbeteren van de veldwerk-, onderzoeks-, en verslagleggingspraktijk worden gepresenteerd. Deze vormen uitgangspunt voor een gesprek hierover met de deelnemers aan de sessie.
  • Monique Eerden, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Inleiding
  • Diederick Habermehl, Image02: Over zaaien en oogsten
  • Stijn Heeren, Vrije Universiteit/SAMPL
  • Esther Wieringa, SIKB
  • Ronald van Genabeek, gemeente 's-Hertogenbosch
  • Carla Soonius, Archeologie West-Friesland
De stand van zaken in Caribisch Nederland
De stand van zaken in Caribisch Nederland
organisator/voorzitter: Maaike de Waal, Faculteit der Archeologie, Universiteit Leiden
pijler: publiek, wetenschap
Acht jaar geleden werden de Caribische eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba bijzondere gemeenten van Nederland. Vorig jaar vond de eerste Reuvensdagen-sessie plaats over archeologie in dit deel van Nederland, met aandacht voor beleid, onderzoek door de Leidse Faculteit Archeologie, onzichtbaarheid van Caribisch Nederlandse archeologie in de 'nationale archeologie' en een inventarisatie van uitdagingen op het gebied van beleid en onderzoek op Saba. Dit jaar bespreken we stappen die genomen zijn om deze uitdagingen aan te pakken en kijken we naar nieuwe ontwikkelingen en ontdekkingen.
  • Maaike de Waal, Faculteit der Archeologie, Universiteit Leiden: Archeologie in Caribisch Nederland op de kaart
  • Peter Schut, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Ook bijzondere gemeenten zijn gemeenten
  • Martijn Manders, Rijksdienst Cultureel Erfgoed & Faculteit Archeologie, Universiteit Leiden: Archeologie in de wateren van Bonaire, Sint Eustatius en Saba
  • Claudia Kraan, NAAM Curaçao: Malta op Bonaire: doos van Pandora?
15.00 - 15.30 Theepauze en informatiemarkt
15.30 - 16.45 Sessies blok 3
Archeologie en beleid rondom private metaaldetectie anno 2018
Archeologie en beleid rondom private metaaldetectie anno 2018
organisator: Marianne Visser & Stijn Heeren, Landschap Erfgoed Utrecht & Vrije Universiteit
voorzitter: Marianne Visser & Alexander van de Bunt, Landschap Erfgoed Utrecht

pijler: publiek, wetenschap
Metaaldetectie was lange tijd illegaal maar werd gedoogd; toch werden weinig vondsten gemeld. Sinds 2016 is detectorzoeken onder voorwaarden toegestaan en werd PAN opgericht om vondstmeldingen te faciliteren. Er is veel goeds gebeurd, maar er zijn ook zorgen. Metaaldetectie wordt nog steeds als bedreiging gezien, het aantal meldingen stijgt niet hard. Uit online onderzoek blijkt dat regels nog steeds niet breed worden nageleefd. Hoe kunnen we de samenwerking tussen zoekers en archeologen verbeteren? In deze dynamische sessie volgen korte lezingen, stellingnames en discussie met het publiek elkaar op.
  • Stijn Heeren, Vrije Universiteit: Private metaaldetectie: kansen en bedreigingen
  • Nathalie de Visser, Edufact: De samenwerking tussen gemeente en zoekers in Sluis en Hulst
  • Lianne Wilmink, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Ervaringen met vondstmeldingen in Utrecht
  • Anton Cruysheer, De DetectorAmateur: Het perspectief van de metaaldetectorgebruikers
  • Tim Beerens: Een enquête onder metaaldetectorgebruikers
Het Depotdebat: bewaren in de schijnwerpers
Het Depotdebat: bewaren in de schijnwerpers
organisator: Robert van Dierendonck, Anne Hiske Grimme, Barbara Gumbert, Carolien Van Loon & Marloes Rijkelijkhuizen, SCEZ, Archeologie Delft, Archeologie Vlaardingen & Erfgoed Leiden e.o.
voorzitter: Annemarieke Willemsen, Rijksmuseum van Oudheden

pijler: veld, publiek
In depots bij gemeenten, provincies, musea en universiteiten liggen archeologische vondsten opgeslagen in dozen, kasten en laden. Waarom en voor wie bewaren we vondsten ex-situ, wie beslist welke vondsten naar het depot gaan en hoe zijn ze weer terug te vinden? In deze prikkelende sessie gaan depotbeheerders, opgravers, onderzoekers en beleidsmakers met elkaar in discussie over het nut van bewaren, regelgeving, selectie en gebruik van collecties. Iedereen wordt uitgenodigd mee te discussiëren en zijn of haar stem te laten horen. Bewaren voor de toekomst is de kern van Malta!
  • Vincent van Vilsteren, Drents Museum
  • Stephan Weiß-König, provincie Gelderland
  • Arno Verhoeven, Universiteit van Amsterdam
  • Karin Abelskamp, ArcheoCare
  • Bjørn Smit, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
  • Martijn Spinder, gemeente Nijmegen
  • Bart de Leede, gemeente Vlaardingen
  • Bart Moonen, provincie Limburg
  • Evert van Ginkel, TGV teksten & presentatie
  • Martijn Bink, VUhbs Archeologie
  • Mariëtte de Rooij, BAAC
Opgravingen en publieksbereik, drie cases uit 2017
Opgravingen en publieksbereik, drie cases uit 2017
organisator: Rob van Haarlem, Stichting Archeologie en Publiek
voorzitter: Jos Bazelmans, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

pijler: publiek, veld
Op 15 juni was de uitreiking van het eerste Jaarboek van de Nederlandse Archeologie. Het Jaarboek is een verzameling van 20 opgravingen uit 2017 die een prachtig inzicht geven in de Nederlandse archeologie. Het boek is geschreven voor het publiek, maar wat is de filosofie hierachter en wat hebben deze opgravingen zelf gedaan aan hun publieksbereik? Tijdens de sessie wordt aan de hand van drie casussen gekeken naar deze vragen. Er zal dieper worden ingegaan op de afzonderlijke opgravingen en hun relatie met het publiek.
  • Eline Amsing, Arcadis: Archeologisch en bouwhistorisch onderzoek in Maastricht
  • Sander Gerritsen, Archeologie West-Friesland: De zilverschat van Westwoud: getuige van de opstand
  • Jeroen Wijnen, Laagland Archeologie: Met grondradar de 'Spiekerbelt' in Luttenberg op het spoor
Archeologische verwachtingen: aansluiting opleidingen en arbeidsmarkt
Archeologische verwachtingen: aansluiting opleidingen en arbeidsmarkt
organisator/voorzitter: Femke Tomas, Faculteit der Archeologie, Universiteit Leiden
pijler: publiek, veld
De aansluiting van de verschillende opleidingen Archeologie op het archeologische werkveld zorgt regelmatig voor discussies. Welke competenties zijn noodzakelijk? Wat zijn de uitdagingen die de arbeidsmarkt voorziet en (hoe) houden opleidingen daar rekening mee? Hoe kunnen we de (mis)match tussen opleiding en arbeidsmarkt het beste aanpakken? Vertegenwoordigers van de verschillende sectoren binnen de archeologie komen aan het woord, aansluitend discussie.
  • Femke Tomas, Faculteit der Archeologie, Universiteit Leiden: Waar leiden we voor op?
  • Joerie van Sister, Novitas Heritage: Archeologische verhalen vertellen - net even anders?
  • Eva Kars, EARTH Integrated Archaeology: Wat vraagt de markt - denkers of doeners?
  • Peter Stokkel, gemeente Den Haag: Archeologen in Den Haag
16.45 - 18.00 Borrel in de foyers
20.00 - 02.00 Reuvensnacht in de Kroepoekfabriek
.